Een geleiderol is een kleine rol die een bewegend onderdeel in een vaste baan houdt. Hij loopt langs een rail, rand of profiel en voorkomt dat het onderdeel zijwaarts uitwijkt. Een geleiderol is er vooral om te geleiden. Het dragen van gewicht is meestal niet zijn hoofdtaak.
Hoe werkt het?
Een geleiderol zit vast op een as en draait mee tegen een rail, rand of geleiding aan. Zo blijft een deur, wagen of machineonderdeel netjes in lijn. De rol raakt de geleiding met zijn loopvlak. Daardoor schuurt er niets en is de beweging soepel. Een geleiderol bestaat uit de volgende onderdelen:
- Loopvlak: is de buitenkant van de rol die tegen de rail of rand loopt. Het materiaal bepaalt hoe stil de rol is en hoeveel slijtage de geleiding krijgt.
- Lagering: zorgt dat de rol soepel draait om de as. Dit is vaak een kogellager of een glijlager, afhankelijk van de belasting en de omgeving.
- Wielas of bevestigingsbout: houdt de rol op zijn plek en bepaalt hoe de rol op uw constructie wordt gemonteerd.
- Rolbody of velg: is de kern van de rol waar het loopvlak omheen zit. De vorm kan vlak, bol of met een groef zijn, passend bij de geleiding.
De rol hoeft de geleiding niet krachtig vast te pakken. Meestal volstaat een lichte aanloop tegen de rand, met een kleine speling. Zit de rol te strak, dan loopt het geheel zwaar. Zit hij te los, dan blijft er speling in de beweging. De juiste afstelling hangt dus af van uw situatie.
Beeldsuggestie: Doorsnede van een geleiderol met genummerde onderdelen (loopvlak, lagering, wielas, rolbody). Ernaast een tekening van een geleiderol in een rail, gezien van boven, met pijlen die de zijwaartse kracht laten zien.
Voorbeeld uit de praktijk
Een gebruiker bouwt een houten schuifdeur van 40 kg voor een bergruimte van 2 meter breed. De deur hangt aan een bovenrail, maar zwaait onderaan nog heen en weer. Aan de onderkant van de deur komen daarom twee geleiderollen in een U-profiel in de vloer. De rollen dragen de deur niet. Ze houden hem alleen in lijn. De deur blijft recht lopen en kan niet uit de baan zwaaien, ook niet als iemand er schuin tegenaan duwt.
Waarom het ertoe doet
Zonder geleiding slaat een schuifdeur bij elke beweging een beetje uit. Dat geeft slijtage aan de deur, geluid en een kans op klemmen. Een goed gekozen geleiderol lost dit op. Is de rol te breed voor het profiel, dan loopt hij vast. Is hij te smal, dan houdt hij de deur niet goed in de baan.
Zo begint u
Meet eerst de breedte van uw rail of profiel en de ruimte voor de rol. Bepaal daarna of de rol alleen geleidt of ook iets moet dragen. Open vervolgens het zoekfilter voor geleiderollen en vergelijk de maten, het loopvlak en de bevestiging.
Wanneer kiest u een geleiderol?
Kies een geleiderol als:
- een deur, poort, wagen of machineonderdeel zijwaarts in een vaste baan moet blijven
- de belasting vooral zijwaarts is en het gewicht al door een ander wiel of ophanging wordt gedragen
- u een rail, rand of profiel hebt waar een rol langs kan lopen
- u soepel en stil geleiden wilt zonder dat het onderdeel tegen de rand schuurt
Let op bij:
- Gewicht dat de rol moet dragen: Een geleiderol is meestal niet gemaakt om gewicht te dragen. Moet de rol dit wel doen, kies dan een wiel met voldoende draagkracht of een groefwiel.
- Te weinig of te veel speling: Meet de ruimte tussen rol en geleiding goed op. Een rol die klemt loopt zwaar. Een rol met te veel speling geleidt niet nauwkeurig.
- Buiten, in vocht of in een vuile omgeving: Kies een lagering en een loopvlak die hier tegen kunnen. Controleer ook regelmatig of er geen vuil in de rail zit.
- Harde of ruwe geleiding: Een hard loopvlak kan de rail beschadigen. Een zachter loopvlak loopt vaak stiller, maar slijt sneller. De beste keuze hangt af van uw rail en gebruik.
Geleiderol, groefwiel, bokwiel of zwenkwiel?
| Wieltype | Hoofdtaak | Draagt gewicht | Draairichting | Geschikt voor |
|---|---|---|---|---|
| Geleiderol | Zijwaarts geleiden | Weinig tot niets, afhankelijk van de uitvoering | Vast, volgt rail of rand | Schuifdeuren, poorten, machines en geleidingen |
| Groefwiel | Dragen en geleiden op een rail | Ja, afhankelijk van het model | Vast, volgt de rail | Rails met een v-groef of rond profiel, bijvoorbeeld schuifpoorten |
| Bokwiel | Gewicht dragen en rollen | Ja, vaak veel | Vast, rechtuit | Transportkarren en apparatuur die rechtuit rijdt |
| Zwenkwiel | Gewicht dragen en wendbaar rijden | Ja, afhankelijk van het model | Draait vrij rond | Verrijdbare kasten, karren en meubels |
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een geleiderol en een groefwiel?
Een geleiderol houdt een onderdeel vooral in lijn en draagt meestal weinig gewicht. Een groefwiel loopt op een rail met een passend profiel en draagt het gewicht meestal zelf. Kijk dus eerst of de rol moet geleiden, dragen of allebei.
Kan een geleiderol gewicht dragen?
Dat verschilt per uitvoering. De meeste geleiderollen zijn bedoeld voor zijwaartse krachten. Moet de rol ook dragen, controleer dan de draagkracht en kies zo nodig een wiel dat hiervoor bedoeld is.
Hoeveel speling moet een geleiderol hebben?
Dat hangt af van uw constructie. Een kleine speling van enkele millimeters is vaak prettig, zodat de rol niet klemt. Hebt u een nauwkeurige geleiding nodig, dan is minder speling beter. Test de afstelling altijd even uit.
Welk loopvlak kies ik voor een geleiderol?
Dat hangt af van de rail of rand en van het gebruik. Een zachter loopvlak is meestal stiller en spaart de geleiding. Een harder loopvlak slijt minder snel bij zware belasting. Kijk ook naar de omgeving, bijvoorbeeld buiten of in een vochtige ruimte.
Hoe vind ik de juiste geleiderol in het zoekfilter?
Open het zoekfilter voor geleiderollen en vul de maten in die u hebt opgemeten, zoals de breedte van de rol en de bevestiging. Weet u het niet zeker, gebruik dan de keuzehulp. Die helpt u stap voor stap bij de keuze.
Gerelateerde termen
Vind uw geleiderol
Bekijk alle geleiderollen in het zoekfilter en kies de maat en bevestiging die bij uw rail of geleiding passen.
Twijfelt u? Gebruik de keuzehulp: https://www.rollers.nl/keuzehulp/
