Een wielopstelling is de manier waarop wielen onder een wagen, kar of apparaat zijn gecombineerd en geplaatst. Het gaat om het aantal wielen, de keuze tussen zwenkwielen en bokwielen en de plek van elk wiel. De opstelling bepaalt hoe makkelijk u stuurt, hoe stabiel de wagen rijdt en hoe het gewicht wordt verdeeld.
Hoe werkt het?
Een wielopstelling bestaat uit een combinatie van wielen die elk een eigen taak hebben. Sommige wielen draaien mee met de richting waarin u duwt. Andere wielen rijden altijd rechtuit. Door ze slim te combineren, bepaalt u hoe de wagen zich gedraagt.
- Zwenkwielen: Deze wielen zitten op een zwenkkop en draaien 360 graden mee. Ze maken de wagen wendbaar.
- Bokwielen: Deze wielen staan vast in één richting. Ze zorgen dat de wagen rechtuit blijft rijden.
- Wielen met rem: Een zwenkwiel met rem zet de wagen vast op de plek waar u werkt of laadt. Meestal plaatst u er minimaal twee, vaak diagonaal.
- Aantal en plaats van de wielen: Vier wielen in de hoeken is het meest gebruikelijk. Bij lange of zware wagens komen er vaak twee wielen in het midden bij.
Er is geen opstelling die overal de beste is. Vier zwenkwielen draaien het soepelst, maar de wagen kan zijwaarts wegglijden. Twee zwenkwielen en twee bokwielen rijden rechter, maar draaien minder makkelijk. Bij een opstelling met middenwielen staan die wielen vaak iets lager, zodat de wagen om het midden kan draaien. Alle wielen in een opstelling moeten dezelfde bouwhoogte hebben, anders draagt een wiel niet mee.
Beeldsuggestie: Onderaanzicht van een platformwagen met drie schema’s naast elkaar: 4 zwenkwielen, 2 zwenkwielen met 2 bokwielen, en 6 wielen. Zwenkwielen zijn blauw met een draaicirkel, bokwielen zijn oranje met een pijl voor de rijrichting. Rem-wielen zijn rood gemarkeerd.
Voorbeeld uit de praktijk
Een magazijnmedewerker bouwt een platformwagen van 120 bij 60 cm voor het verplaatsen van dozen. Met lading weegt de wagen samen ongeveer 300 kg. Hij rijdt er dagelijks 40 meter mee door een lange, rechte gang van 1,5 meter breed. In het begin zet hij er vier zwenkwielen onder. De wagen glijdt in de gang steeds naar links en rechts en is moeilijk recht te houden. Daarna monteert hij twee zwenkwielen aan de duwkant en twee bokwielen aan de andere kant. Nu volgt de wagen de gang netjes en draait hij nog steeds soepel de hoek om.
Waarom het ertoe doet
Met de verkeerde opstelling kost duwen onnodig veel kracht en loopt u sneller tegen kasten of muren aan. Let ook op de draagkracht. Op een ongelijke vloer dragen soms maar drie wielen tegelijk. Bij 300 kg moet elk wiel dan minimaal 100 kg kunnen dragen, en liefst meer. Een extra marge is verstandig.
Zo begint u
Bepaal eerst het totale gewicht en hoe u de wagen gebruikt: korte afstanden en veel draaien, of lange rechte stukken. Kies daarna in het zoekfilter de zwenkwielen en bokwielen met dezelfde bouwhoogte en voldoende draagkracht. Wilt u de wagen kunnen vastzetten, kies dan ook een zwenkwiel met rem.
Wanneer kiest u welke wielopstelling?
Kies een wielopstelling met bokwielen en zwenkwielen als:
- u regelmatig langere stukken rechtuit rijdt, bijvoorbeeld door een gang of hal
- de wagen lang is of zwaar beladen wordt en niet mag wegglijden
- u de wagen vooral op één manier duwt en trekt, bijvoorbeeld altijd vanaf dezelfde kant
- u weinig kracht wilt gebruiken om de wagen in het spoor te houden
Let op bij:
- Kleine ruimtes en veel draaien: Vier zwenkwielen zijn dan vaak handiger. De wagen kan zijwaarts en op de plek draaien. Houd er rekening mee dat hij minder rechtuit blijft rijden.
- Wagens met rem: Zet de remmen op minimaal twee wielen, vaak diagonaal. Zo staat de wagen ook stil als u er tegenaan duwt. Of dat voor uw situatie genoeg is, hangt af van het gewicht en de helling.
- Wielen met verschillende bouwhoogte: Gebruik in één opstelling wielen met dezelfde bouwhoogte. Is een wiel te laag, dan draagt het niet mee en worden de andere wielen zwaarder belast.
- Ongelijke vloeren of drempels: Kies een ruime draagkracht per wiel. Op een ongelijke vloer dragen soms maar drie van de vier wielen. Zet de wielen bij middenwielen niet te hoog, anders draait de wagen minder soepel.
4 zwenkwielen, 2 zwenkwielen met 2 bokwielen of 6 wielen?
| Opstelling | Wendbaarheid | Rechtuit rijden | Draaien op de plek | Geschikt voor |
|---|---|---|---|---|
| 4 zwenkwielen | Zeer hoog | Minder goed | Makkelijk | Kleine wagens, trolleys en werkplekken met weinig ruimte |
| 2 zwenkwielen + 2 bokwielen | Hoog | Goed | Iets lastiger | Wagens die vaak rechtuit door gangen rijden |
| 6 wielen (4 zwenkwielen + 2 bokwielen in het midden) | Hoog | Goed | Goed, om het midden | Lange of zware wagens die ook moeten kunnen draaien |
Veelgestelde vragen
Hoeveel wielen heb ik nodig onder mijn wagen?
Vier wielen is het meest gebruikelijk en geeft de meeste stabiliteit. Bij lange of zware wagens, bijvoorbeeld een platform van 2 meter, kiezen veel gebruikers zes wielen. Tel de draagkracht altijd met een marge op, want op een ongelijke vloer dragen niet altijd alle wielen mee.
Waarom gaat mijn wagen zwabberen met vier zwenkwielen?
Zwenkwielen draaien in elke richting mee, ook als u dat niet wilt. Bij lange afstanden of op een licht hellende vloer kan de wagen daardoor wegdrijven. Vervangt u twee zwenkwielen door bokwielen, dan rijdt de wagen rechter.
Op welke wielen plaats ik de rem?
Plaats de rem bij voorkeur op minimaal twee wielen, vaak diagonaal. Dan staat de wagen stabiel vast. Heeft de wagen een eigen zwaartepunt of staat hij op een helling, dan kan het nodig zijn om alle vier de wielen met een rem uit te rusten.
Moeten alle wielen in een opstelling dezelfde maat hebben?
De bouwhoogte moet gelijk zijn, anders staat de wagen scheef en draagt niet elk wiel mee. Bij zwenkwielen en bokwielen is de wieldiameter vaak ook gelijk. Bij middenwielen kan een klein hoogteverschil juist bedoeld zijn. Controleer dit per situatie.
Hoe vind ik met het zoekfilter wielen voor mijn opstelling?
Open het zoekfilter en kies eerst het type, bijvoorbeeld zwenkwiel of bokwiel. Vul daarna de gewenste draagkracht, bouwhoogte en bevestiging in. Herhaal dit voor elk type wiel in uw opstelling. Komt u er niet uit, gebruik dan de keuzehulp.
Gerelateerde termen
Vind de wielen voor uw opstelling
Kies in het zoekfilter de zwenkwielen en bokwielen die passen bij uw wagen, gewicht en vloer.
Twijfelt u? Gebruik de keuzehulp: https://www.rollers.nl/keuzehulp/
