Wat is de gatafstand plaat? Simpel uitgelegd mét voorbeeld

De gatafstand plaat is de afstand tussen de boutgaten in de bevestigingsplaat van een wiel. U meet die van het midden van het ene gat tot het midden van het andere gat, in millimeters, zowel in de lengte als in de breedte. Alleen als deze maten kloppen met uw frame, onderstel of meubel, past het wiel zonder extra boren.

Hoe werkt het?

Een zwenkwiel of bokwiel met plaatbevestiging wordt met bouten vastgezet via een metalen plaat boven op het wiel. In die plaat zitten meestal vier gaten. De gatafstand plaat zegt hoe die gaten ten opzichte van elkaar staan. Deze onderdelen horen erbij:

1. Bevestigingsplaat: de platte plaat boven op het wiel, waarmee het wiel onder uw frame of meubel wordt geschroefd.
2. Boutgaten: de gaten in de plaat waar de bouten doorheen gaan. Meestal zijn dit er vier, in de hoeken van de plaat.
3. Gatafstand in de lengte: de afstand van hart tot hart tussen twee gaten aan de lange zijde van de plaat, bijvoorbeeld 80 mm.
4. Gatafstand in de breedte: de afstand van hart tot hart tussen twee gaten aan de korte zijde van de plaat, bijvoorbeeld 60 mm.
5. Gatdiameter: de doorsnede van elk gat. Dit bepaalt welke bout erdoor past, en is dus iets anders dan de gatafstand.

De gatafstand is niet hetzelfde als de afmeting van de plaat zelf. Een plaat van 100 x 80 mm kan boutgaten hebben die 80 x 60 mm uit elkaar staan. Meet daarom altijd van hart tot hart van de gaten, en niet langs de buitenkant van de plaat. De gatafstand is een onderdeel van de bevestigingsmaat van een wiel.

Beeldsuggestie: Bovenaanzicht van een bevestigingsplaat met vier boutgaten. Twee maatlijnen geven de gatafstand van hart tot hart aan (lengte en breedte), en een aparte maatlijn toont de buitenmaat van de plaat ter vergelijking.

Voorbeeld uit de praktijk

Mevrouw De Vries heeft thuis een verrijdbare werkbank van ongeveer 150 kg in haar garage. Een van de vier zwenkwielen is gebroken. Ze schroeft het kapotte wiel los en meet met een duimstok de afstand tussen de boutgaten van hart tot hart. Ze komt uit op 80 mm in de lengte en 60 mm in de breedte. De plaat zelf is groter, ongeveer 100 x 80 mm, maar die maat is voor haar keuze niet doorslaggevend.

Waarom het ertoe doet

Had mevrouw De Vries de buitenmaat van de plaat (100 x 80 mm) als gatafstand aangehouden, dan had ze een wiel besteld waarvan de gaten niet op de werkbank aansluiten. Dan moet ze extra gaten boren in het frame of het wiel terugsturen. Met de juiste gatafstand past het nieuwe wiel direct op de bestaande gaten.

Zo begint u

Meet de gatafstand van hart tot hart, in de lengte en de breedte. Open daarna het zoekfilter voor wielen met plaatbevestiging en vergelijk uw maten met de specificaties van de wielen. Let ook op draagkracht en bouwhoogte, want die bepalen of het wiel verder bij uw situatie past.

Waar let u op bij de gatafstand plaat?

Controleer de gatafstand plaat als:

• u een kapot wiel vervangt en de bestaande boutgaten in uw frame of meubel wilt blijven gebruiken.
• u een tweede of derde wiel bijbestelt en alle wielen exact even hoog en recht moeten staan.
• u een wiel zoekt voor een bestaand onderstel waarvan u geen productgegevens meer heeft.
• u een eigen constructie bouwt en de gaten in het frame nog moet boren. U kiest dan eerst het wiel en boort daarna volgens de gatafstand.

Let op bij:

• Meten aan een oud, vuil of verroest wiel: Maak de plaat eerst schoon en meet van hart tot hart van de gaten. Is een gat uitgesleten of vervormd, meet dan ook de gaten in het frame zelf.
• Gatafstand lijkt bijna te kloppen: Een verschil van een paar millimeter betekent meestal dat de bouten niet recht door beide gaten gaan. Forceer dit niet, want de bevestiging wordt dan zwakker. Kies een wiel met de juiste maat.
• Zware belasting of veel schokken: Bij zware belasting is een stevige verbinding belangrijk. Gebruik bouten met de juiste diameter voor de gaten en controleer of het frame sterk genoeg is. Wat nodig is, hangt af van uw situatie.
• Lengte en breedte door elkaar halen: Noteer beide maten apart, bijvoorbeeld 80 x 60 mm. Als de maten omgedraaid zijn, past het wiel meestal alleen als u het 90 graden gedraaid monteert. Controleer dat vooraf.

Plaatbevestiging, boutgatbevestiging of blindgatbevestiging?

Bevestiging	Wat meet u?	Aantal bevestigingspunten	Stabiliteit	Geschikt voor
Plaatbevestiging (gatafstand plaat)	Gatafstand in lengte en breedte, gatdiameter	Meestal vier	Hoger, de belasting wordt over de plaat verdeeld	Werkbanken, rolcontainers, machines en andere onderstellen met een vlakke montageplaats
Boutgatbevestiging	Diameter van het centrale gat	Eén	Iets lager dan een plaat	Constructies met een eigen gat voor een bout, bijvoorbeeld in een buis of frame
Blindgatbevestiging	Schroefdraadmaat	Eén	Iets lager dan een plaat	Meubels en lichtere toepassingen waar het wiel in een gat met schroefdraad wordt gedraaid

Veelgestelde vragen

Gerelateerde termen

• plaatbevestiging
• bevestigingsmaat
• boutgatbevestiging
• zwenkwiel
• bokwiel
• bouwhoogte