Wat is draagkracht? Simpel uitgelegd mét voorbeeld

De draagkracht van een wiel is het maximale gewicht in kilogram dat één wiel mag dragen. Het getal geldt voor één wiel, niet voor de hele wagen. Blijft u onder deze waarde, dan blijft het wiel veilig en loopt het soepel.

Hoe werkt het?

De draagkracht is geen losse eigenschap. Ze is het resultaat van de opbouw van het wiel en van de onderdelen eromheen. Het wiel is dus zo sterk als de zwakste schakel. Dit bepaalt de draagkracht:

1. Loopvlak en loopvlakmateriaal: Een hard loopvlak, zoals een harde kunststof of staal, kan meestal meer gewicht dragen dan een zacht loopvlak. Een zacht loopvlak geeft wel meer demping en is vaak stiller.
2. Wieldiameter en wielbreedte: Een groter en breder wiel verdeelt het gewicht over een groter oppervlak. Daardoor is de draagkracht vaak hoger, maar dat hangt ook af van het materiaal.
3. Lagering: Een kogellager, rollager of glijlager laat het wiel draaien onder belasting. Het lagertype heeft invloed op hoeveel gewicht het wiel soepel kan dragen.
4. Gaffel en zwenkkop: De gaffel houdt het wiel vast. Bij een zwenkwiel zit de zwenkkop daarboven. Het materiaal en de dikte van deze onderdelen moeten het gewicht aankunnen.
5. Bevestiging: De plaat, bout of stift waarmee het wiel vastzit, moet net zo sterk zijn als het wiel. Een stevig wiel op een zwakke bevestiging helpt niet.

Bij wielen ziet u vaak twee waarden: het statisch en het dynamisch draagvermogen. Statisch geldt als de wagen stilstaat. Dynamisch geldt tijdens het rijden en is lager, omdat drempels, stoten en bochten extra kracht geven. Rekent u met een rijdende wagen, kijk dan altijd naar de dynamische waarde. Het gewicht is bovendien zelden perfect verdeeld. Rekent u daarom veilig met drie wielen die het gewicht dragen, ook als de wagen er vier heeft.

Beeldsuggestie: Schematische afbeelding van een verrijdbare werkbank met vier wielen. Bij elk wiel staat een pijl met het gewicht per wiel. Een tweede variant laat zien dat bij een oneven vloer slechts drie wielen het gewicht dragen.

Voorbeeld uit de praktijk

Een hobbyist bouwt een verrijdbare werkbank voor in de garage. De bank weegt 80 kg en het gereedschap erop weegt ongeveer 70 kg. Samen is dat 150 kg. De bank krijgt vier zwenkwielen. Delen door vier geeft 37,5 kg per wiel. Maar op een licht oneven garagevloer dragen soms maar drie wielen mee. Dan is het 150 gedeeld door 3, dus 50 kg per wiel. Met een extra marge van ongeveer 25 procent voor stoten en drempels komt dat uit op circa 63 kg. De hobbyist kiest daarom wielen met een draagkracht van minimaal 65 kg per wiel.

Waarom het ertoe doet

Kiest u op basis van het gemiddelde gewicht per wiel, dan zit u al snel te krap. Een overbelast wiel krijgt sneller platte plekken, loopt zwaarder en kan beschadigen. Bij een werkbank met gereedschap is dat niet alleen vervelend, maar ook onveilig. Hoeveel marge u nodig hebt, hangt af van uw situatie, zoals de vloer, de snelheid en hoe vaak u de wagen verplaatst.

Zo begint u

Tel het gewicht van de wagen en de maximale lading bij elkaar op. Deel dat door drie en tel er een veilige marge bij op. Stel daarna in het zoekfilter de draagkracht in en kies de bijpassende wieldiameter en bevestiging. Komt u er niet uit, gebruik dan de keuzehulp.

Waar let u op bij de draagkracht?

Controleer de draagkracht als:

• u een nieuwe wagen, werkbank, kar of rolcontainer maakt en de wielen moet uitkiezen.
• u bestaande wielen vervangt en de lading zwaarder wordt dan voorheen.
• de wielen zwaar lopen, platte plekken krijgen of snel slijten.
• de wagen vaak wordt verplaatst, bijvoorbeeld in een magazijn, in de horeca of in een werkplaats.
• u twijfelt tussen twee wielen die er hetzelfde uitzien, maar een ander gewicht kunnen dragen.

Let op bij:

• Rijdende wagens: Kijk naar het dynamisch draagvermogen als dat wordt vermeld. Dit is lager dan het statisch draagvermogen en past beter bij verplaatsen.
• Drempels, putten of ruwe vloeren: Stoten geven extra belasting op het wiel. Kies een ruimere marge of een wiel met een grotere diameter.
• Ongelijke gewichtsverdeling: Staat het zwaartepunt aan één kant, dan dragen die wielen meer. Reken dan met het zwaarste deel van de wagen, niet met het gemiddelde.
• Wagens met veel wielen: Meer wielen betekent niet dat alle wielen evenveel dragen. Zie wielopstelling voor hoe de belasting verdeeld wordt.
• Bevestiging en gaffel: Controleer of de bevestiging en de gaffel dezelfde belasting aankunnen. Het zwakste onderdeel bepaalt de grens.

Draagkracht, statisch of dynamisch draagvermogen en zwaarlastwiel

Begrip	Wat het aangeeft	Hoogte van de waarde	Geschikt voor
Draagkracht	Het maximale gewicht dat één wiel mag dragen (overkoepelende term)	Hangt af van wat bedoeld wordt	Eerste indruk bij het kiezen van een wiel
Statisch draagvermogen	Gewicht dat het wiel draagt terwijl het stilstaat	Hoger	Opslag en wagens die vooral stilstaan
Dynamisch draagvermogen	Gewicht dat het wiel draagt tijdens het rijden	Lager	Wagens die dagelijks worden verplaatst
Zwaarlastwiel	Wiel dat gebouwd is voor een hoge draagkracht	Hoog	Machines en zware industriële wagens

Veelgestelde vragen

Gerelateerde termen

• statisch draagvermogen
• dynamisch draagvermogen
• wielopstelling
• zwaarlastwiel
• zwenkwiel
• wieldiameter