Hoe werkt een zwaarlastwiel? Eenvoudig uitgelegd in 3 stappen

Een zwaarlastwiel is een wiel dat is gebouwd om zeer zware lasten te dragen en te verplaatsen, zoals machines, werkbanken of zware rolcontainers. Het heeft een stevige gaffel, een dikke bevestigingsplaat en een lager dat veel gewicht aankan. De draagkracht per wiel is daardoor veel hoger dan bij een standaard zwenkwiel.

Hoe werkt het?

Bij een zwaarlastwiel gaat het erom dat het gewicht veilig van het voorwerp naar de vloer wordt overgebracht. Dat gebeurt in drie stappen.

1. Het gewicht komt op de bevestiging: De last rust op de bevestigingsplaat of het bevestigingsmiddel dat aan uw machine, onderstel of werkbank zit. Bij een zwaarlastwiel is deze plaat dikker en zwaarder uitgevoerd. Het gewicht wordt zo over een groter oppervlak verdeeld.
2. Gaffel en lagers dragen de last: Vanuit de plaat gaat het gewicht door de zwenkkop naar de gaffel. De gaffel is de beugel waarin het wiel hangt. In de zwenkkop zit vaak een druklager, zodat het wiel ook onder grote last nog kan draaien. In het wiel zelf zorgt een rollager of kogellager dat het wiel soepel om de as draait.
3. Het loopvlak zet de last op de vloer: Het loopvlak is het deel van het wiel dat de vloer raakt. Het neemt het gewicht op en verdeelt de druk over een klein stukje vloer. Een hard loopvlak rolt licht, maar een zachter loopvlak beschermt de vloer beter en dempt geluid en schokken.

Alle onderdelen moeten samen de last aankunnen. Het zwakste onderdeel bepaalt de echte draagkracht. Een sterk wiel op een te dunne plaat of met te lichte bouten is dus geen zwaarlastoplossing. Een zwaarlastwiel kan een zwenkwiel zijn, dat meedraait met de richting, of een bokwiel, dat vast staat en rechtuit rijdt. Welke u nodig heeft, hangt af van hoe u de last wilt verplaatsen.

Beeldsuggestie: Doorsnede-illustratie van een zwaarlastzwenkwiel met drie genummerde pijlen: 1. de last op de bevestigingsplaat, 2. het gewicht door zwenkkop, druklager en gaffel, 3. het wiel met rollager en loopvlak op de vloer. Geef de dikke plaat en de stevige gaffel een duidelijke kleur.

Voorbeeld uit de praktijk

Een onderhoudsmonteur in een metaalwerkplaats wil een freesmachine van 2.400 kg een paar keer per jaar 15 meter verplaatsen, zodat hij eromheen kan schoonmaken. Hij zet de machine op vier zwenkwielen. Gewoonlijk rekent hij 2.400 kg gedeeld door 4 wielen is 600 kg per wiel. Op een vloer die niet helemaal vlak is, dragen soms maar drie wielen tegelijk. Dan komt er ruim 800 kg op elk wiel. Hij kiest daarom wielen met een draagkracht die daar ruim boven ligt.

Waarom het ertoe doet

Een wiel dat te licht is, kan vervormen, vastlopen of breken. Dat is gevaarlijk voor de monteur en kan de machine en de vloer beschadigen. Als u rekent met een marge en niet met het gemiddelde, kiest u een wiel dat ook bij een ongelijke belasting veilig blijft.

Zo begint u

Bepaal het totaalgewicht en het aantal wielen, en reken met een marge voor een ongelijke verdeling. Open daarna het zoekfilter voor zwaarlastwielen en vergelijk de draagkracht, de afmetingen en de bevestiging in de productgegevens.

Wanneer kiest u een zwaarlastwiel?

Kies een zwaarlastwiel als:

• het gewicht per wiel hoger is dan wat een standaard zwenkwiel veilig draagt, bijvoorbeeld bij machines, zware werkbanken of transportonderstellen van enkele honderden kilo’s per wiel of meer.
• u een last regelmatig verplaatst en wilt dat het wiel soepel blijft draaien, ook onder veel gewicht.
• de vloer niet perfect vlak is en één of twee wielen dus tijdelijk meer gewicht moeten dragen.
• u veiligheid belangrijker vindt dan een zo laag mogelijke aanschafprijs van het wiel.

Let op bij:

• Bevestiging aan het onderstel: Een zwaar wiel heeft een stevige plaat en sterke bouten nodig. Controleer de gatafstand plaat en of uw onderstel of machine de last ook echt aankan. Laat u bij twijfel adviseren.
• Bouwhoogte: Zwaarlastwielen zijn vaak groter en hoger dan standaardwielen. Controleer of de bouwhoogte past onder uw machine of onderstel, en of de hoogte van de last na montage nog klopt.
• Zwaar verplaatsen van de last: Ook met een goed wiel kost het kracht om een zeer zware last op gang te brengen. Voor vaak of ver verplaatsen is het verstandig te kijken naar de rolweerstand en naar de lagering.
• Vloer en loopvlak: Een hard loopvlak rolt licht, maar kan een gevoelige vloer beschadigen. Een zachter loopvlak beschermt de vloer, maar rolt zwaarder. Wat het beste past, hangt af van uw vloer en uw situatie.
• Statische en dynamische belasting: Een stilstaande last mag vaak zwaarder zijn dan een last die rijdt. Kijk daarom naar zowel het statische als het dynamische draagvermogen als de last echt wordt verplaatst.

Zwaarlastwiel, standaard zwenkwiel, bokwiel of palletwagenwiel?

Wielsoort	Draagkracht	Wendbaarheid	Opbouw	Geschikt voor
Zwaarlastwiel	Hoog tot zeer hoog	Goed (als zwenkwiel), maar zwaarder te draaien onder grote last	Dikke plaat, stevige gaffel, vaak druklager	Machines, zware onderstellen en werkbanken
Standaard zwenkwiel	Laag tot middelhoog	Zeer goed	Lichtere plaat en gaffel	Kasten, karren, rolcontainers en lichte apparatuur
Bokwiel	Afhankelijk van het model, kan ook hoog zijn	Geen, rijdt alleen rechtuit	Vaste gaffel zonder zwenkkop	Karren en onderstellen die rechtuit rijden, vaak in combinatie met zwenkwielen
Palletwagenwiel	Middelhoog	Beperkt, vaste of stuurfunctie	Speciaal gemaakt voor palletwagens	Palletwagens en steekwagens

Veelgestelde vragen

Gerelateerde termen

• draagkracht
• dynamisch draagvermogen
• statisch draagvermogen
• druklager
• rollager
• bokwiel