Een kogelpot is een onderdeel met een grote kogel die vrij draait in een huis, op kleinere kogels. De kogelpot zit vast in een tafel of baan en rijdt dus niet mee. Een last die erop ligt, kunt u daardoor met de hand in elke richting schuiven.
Hoe werkt het?
In een kogelpot ligt een grote kogel op een aantal kleine kogels. Duwt u een last over de grote kogel, dan draait die mee in dezelfde richting. Een kogelpot bestaat meestal uit deze onderdelen:
- Hoofdkogel: de grote kogel waarop de last rust. Hij steekt iets boven het huis uit en draait vrij in elke richting.
- Steunkogels: kleine kogels onder de hoofdkogel. Zij dragen het gewicht en laten de hoofdkogel soepel draaien.
- Huis: de pot waarin alle kogels op hun plaats blijven. Het huis is meestal van staal.
- Afdichting of stofkap: een rand die vuil en stof buiten houdt. Niet elk model heeft deze, dus bekijk de productinformatie.
- Bevestiging: de manier waarop de kogelpot vastzit, bijvoorbeeld met een flens met gaten of door inbouw in een tafel.
Een kogelpot draagt de last van onderaf. Meerdere kogelpotten naast elkaar vormen samen een draagvlak. De draagkracht staat per stuk vermeld, maar niet elke kogelpot draagt op elk moment evenveel. Tel de draagkracht daarom niet blind bij elkaar op. Zorg ook dat alle kogelpotten dezelfde bouwhoogte hebben. Anders rust de last maar op een deel van de kogels.
Beeldsuggestie: Een doorsnedetekening van een kogelpot met genummerde pijlen naar de hoofdkogel, de steunkogels, het huis, de afdichting en de bevestiging. Toon daarnaast een kleine afbeelding van een tafel met twaalf kogelpotten in een raster en een plaat erop.
Voorbeeld uit de praktijk
Jan heeft een kleine schrijnwerkerij. Hij bouwt een aanvoertafel van 1,5 bij 1,0 meter, waarop hij MDF-platen van 2,44 bij 1,22 meter klaarlegt voor de zaag. Zo’n plaat weegt ongeveer 45 kilo. Tillen kost veel kracht en de platen krijgen krassen. Hij bouwt 12 kogelpotten in, in een raster van 4 bij 3 met ongeveer 30 centimeter ertussen. Nu schuift hij de plaat met één hand naar links, rechts of naar voren, zonder te tillen.
Waarom het ertoe doet
Jan rekent voorzichtig. Hij gaat ervan uit dat de plaat op minstens 4 kogelpotten tegelijk rust. Dat is ongeveer 11 kilo per kogelpot, dus kiest hij een model met ruim meer draagkracht. Alle kogelpotten hebben dezelfde bouwhoogte, zodat de plaat vlak ligt. Met te weinig kogelpotten of te lage draagkracht lopen de kogels stroef en kunnen ze beschadigen.
Zo begint u
Bepaal het gewicht en de kleinste afmeting van uw last. Open daarna het zoekfilter voor kogelpotten en kies een model met genoeg draagkracht en een bouwhoogte die in uw tafel past.
Wanneer kiest u een kogelpot?
Kies een kogelpot als:
- u zware of lastige voorwerpen met de hand in elke richting wilt schuiven, bijvoorbeeld platen op een werktafel.
- de last op een vaste plek blijft en alleen hoeft te worden uitgelijnd of doorgeschoven, zoals bij een inpaktafel of laadplek.
- u een last direct in een nieuwe richting wilt duwen, zonder te wachten tot een wiel is uitgezwenkt.
- de onderkant van de last vlak en hard is, zoals bij platen, kratten of pallets met een stevige bodem.
Let op bij:
- Zachte of oneven onderkant van de last: Zakken, karton of ruw hout pakken de kogels slecht. De last schuift dan stroef of blijft haken. Een vlakke, harde onderkant werkt het best.
- Stof, spaanders of vocht: Vuil in het huis kan de kogels laten vastlopen. Kies waar mogelijk een model met afdichting en maak de kogelpotten regelmatig schoon.
- Verschil in bouwhoogte: Is de bouwhoogte niet overal gelijk, dan draagt maar een deel van de kogelpotten de last. Controleer de bouwhoogte van elk model voor het monteren.
- Hellende tafel of ondergrond: Een last rolt op kogelpotten makkelijk weg. Houd de tafel vlak of geef de last een rand of geleiding.
- Een last die zelf moet rijden: Een kogelpot zit vast en rijdt niet mee. Voor een verrijdbare kar of machine kiest u een zwenkwiel of bokwiel.
Kogelpot, kogelwiel, zwenkwiel of bokwiel?
| Type | Bewegingsrichting | Plaats | Rijdt mee met de last? | Geschikt voor |
|---|---|---|---|---|
| Kogelpot | Alle richtingen | In de tafel of baan, kogel naar boven | Nee, de last rolt eroverheen | Handmatig schuiven van platen of kratten op een vaste tafel |
| Kogelwiel | Alle richtingen | Onder de last, kogel naar de vloer | Ja | Verrijdbare voorwerpen die u in elke richting wilt duwen. De draagkracht hangt af van het model. |
| Zwenkwiel | Alle richtingen, maar het wiel moet eerst uitzwenken | Onder de last, op een plaat of met een stift | Ja | Karren, machines en meubels die over de vloer rijden |
| Bokwiel | Alleen vooruit en achteruit | Onder de last, op een plaat | Ja | Rechtuit rijden, vaak samen met zwenkwielen |
Veelgestelde vragen
Hoeveel kogelpotten heb ik nodig?
Dat hangt af van het gewicht en de afmetingen van uw last. Zorg dat de last altijd op minstens drie of vier kogelpotten rust. Houd de afstand tussen de kogelpotten kleiner dan de kleinste afmeting van de last. Bij 45 kilo op vier dragende kogelpotten is dat ongeveer 11 kilo per stuk. Kies een model met ruim meer draagkracht.
Wat is het verschil tussen een kogelpot en een kogelwiel?
Een kogelpot zit vast in een tafel of baan en de last rolt eroverheen. Een kogelwiel zit onder de last en rijdt dus mee over de vloer. Het verschil zit in waar de kogel zit: in de ondergrond of onder de last.
Kan ik een kogelpot ook met de kogel naar beneden monteren?
Dat hangt af van het model. Veel kogelpotten zijn bedoeld om met de kogel naar boven te zitten. Bekijk in de productinformatie of de montagewijze past bij uw toepassing.
Hoe houd ik een kogelpot soepel?
Houd de kogelpot vrij van stof, spaanders en vocht. Maak hem regelmatig schoon, vooral in een werkplaats. Draait de kogel stroef, dan zit er vaak vuil in het huis. Hoe vaak u moet schoonmaken, hangt af van uw omgeving.
Hoe vind ik met het zoekfilter de juiste kogelpot?
Open het zoekfilter voor kogelpotten en kijk eerst naar de draagkracht en de bouwhoogte. Controleer daarna de bevestiging en of er een afdichting is. Twijfelt u over de maat of het aantal, gebruik dan de keuzehulp.
Gerelateerde termen
Vind uw kogelpot
Bekijk alle kogelpotten in het zoekfilter en kies op draagkracht en bouwhoogte.
Twijfelt u? Gebruik de keuzehulp: https://www.rollers.nl/keuzehulp/
