Gietijzer is een harde, zware ijzersoort die in vloeibare vorm in een mal wordt gegoten. Bij wielen wordt het gebruikt voor de velg of voor een volledig metalen wiel dat veel gewicht kan dragen. Het materiaal is sterk bij zware druk, maar kan breken bij harde klappen.
Hoe werkt het?
Gietijzer is ijzer met relatief veel koolstof. Het wordt gesmolten, in een mal gegoten en laat men afkoelen. Zo ontstaat een stevig, vormvast wiel of wielkern. Een wiel met gietijzer bestaat meestal uit de volgende onderdelen:
- Velg of wielkern van gietijzer: is het draagdeel van het wiel. Het neemt de belasting op en geeft het wiel zijn vorm.
- Loopvlak: is het deel dat de vloer raakt. Dit kan blank gietijzer zijn of een band van bijvoorbeeld rubber of PU die om de velg zit.
- Lager: laat het wiel soepel draaien om de as. Dit is een glijlager, rollager of kogellager, afhankelijk van belasting en gebruik.
- Gaffel: is de beugel waar het wiel in hangt en die het wiel verbindt met het onderstel.
- Asgat: is de opening in het midden van het wiel waar de as doorheen gaat. De maat moet passen bij de as en het lager.
Het grote voordeel van gietijzer is de hardheid. Het wiel vervormt nauwelijks onder een zware last en slijt traag op ruwe ondergronden. Daar staat tegenover dat het materiaal bros is. Een harde klap, bijvoorbeeld van een drempel of een val, kan een scheur geven. Ook roest gietijzer als het niet is afgewerkt en vochtig staat. Hoe goed gietijzer past, hangt dus af van de vloer, de last en de omgeving.
Beeldsuggestie: Doorsnedetekening van een zwenkwiel met een gietijzeren velg en een rubberen band. Geef de vijf onderdelen (velg, loopvlak, lager, gaffel, asgat) elk een genummerd bolletje dat aansluit op de lijst.
Voorbeeld uit de praktijk
Een werkplaatsmedewerker in een kleine metaalbedrijf verplaatst elke dag een matrijzenwagen over een betonnen vloer. De wagen weegt zelf 300 kg en draagt een last van 600 kg, samen dus 900 kg. Op de vloer liggen vaak metaalspaanders. De huidige rubberen wielen raken snel beschadigd en lopen zwaar. De medewerker zoekt wielen die tegen de hoge last en de spanen kunnen.
Waarom het ertoe doet
Bij een totaalgewicht van 900 kg rekent u veilig met drie draagpunten, want op een ongelijke vloer dragen niet altijd alle wielen mee. Dat is 300 kg per wiel. Een gietijzeren wiel kan zo’n belasting goed aan en laat zich minder snel beschadigen door spanen. De keerzijde is meer geluid en een grotere kans op vloerslijtage. Op een gladde betonvloer in een werkplaats is dat meestal geen probleem, maar op een gevoelige vloer wel.
Zo begint u
Bepaal eerst het totaalgewicht en deel dat door drie om de draagkracht per wiel te vinden. Open daarna het zoekfilter met gietijzer al voorgeselecteerd en stel de benodigde draagkracht, wieldiameter en bevestiging in. Controleer tot slot in de productgegevens of het wiel past bij uw situatie.
Wanneer kiest u gietijzer?
Kies gietijzer als:
- de last zwaar is en het wiel zich niet mag laten indrukken, bijvoorbeeld bij een werkplaatskar van 900 kg of meer
- u rijdt over een harde, ruwe ondergrond zoals beton, waar spanen, steentjes of metaaldeeltjes liggen
- de omgeving warm is en een rubberen band niet geschikt is (controleer altijd de maximale temperatuur in de productgegevens)
- geluid en vloerbescherming minder belangrijk zijn dan sterkte en slijtvastheid
- u een wiel zoekt dat bij rustig, voorspelbaar rijden lang meegaat
Let op bij:
- Gevoelige vloeren (tegels, pvc, houten vloeren): Een hard loopvlak kan sporen of schade geven. Kies in dat geval een wiel met een zachter loopvlak zoals rubber of PU.
- Stille omgevingen zoals zorg, kantoor of horeca: Gietijzer maakt meer geluid dan een zachte band. Kies hier liever een wiel met een geluiddempend loopvlak.
- Natte of vochtige ruimtes: Gietijzer kan roesten. Kies een afgewerkte variant of een ander materiaal zoals rvs of kunststof.
- Schokken en drempels: Gietijzer is bros en kan breken bij een harde klap. Rijdt u vaak over drempels of ongelijkheden, kies dan een taaier materiaal zoals staal.
- Handmatig duwen van lichte lasten: Gietijzer is zwaar en loopt harder dan een zacht loopvlak. Voor lichte lasten is het meestal onnodig.
Gietijzer, staal, rubber of PU?
| Materiaal | Draagkracht | Geluid | Vloerbescherming | Roest | Geschikt voor |
|---|---|---|---|---|---|
| Gietijzer | Hoog bij drukbelasting | Luid | Laag | Ja, zonder afwerking en bij vocht | Zware lasten op harde, ruwe vloeren |
| Staal | Hoog, ook bij schokken | Luid | Laag | Ja, tenzij verzinkt of afgewerkt | Zware lasten waar schokken voorkomen |
| Rubber | Laag tot gemiddeld | Stil | Goed | Nee (de band zelf) | Gladde vloeren en rustig rijden |
| PU | Gemiddeld tot hoog | Redelijk stil | Goed | Nee (de band zelf) | Magazijnen en werkplaatsen met zware lasten |
Veelgestelde vragen
Is gietijzer hetzelfde als staal?
Nee. Beide zijn ijzerlegeringen, maar gietijzer bevat meer koolstof. Daardoor is het harder maar ook brosser. Staal is taaier en kan een klap beter opvangen. Voor wielen die vaak schokken krijgen, is staal vaak de veiligere keuze.
Roest een gietijzeren wiel?
Ja, als het niet is afgewerkt en regelmatig nat staat. In droge ruimtes is dat meestal geen probleem. Gebruikt u het wiel buiten of in een vochtige omgeving, kijk dan of het wiel een coating heeft of kies een ander materiaal.
Beschadigt een gietijzeren wiel mijn vloer?
Dat kan. Een hard loopvlak geeft geen mee en kan op zachte of gevoelige vloeren sporen achterlaten. Op beton gebeurt dit veel minder. Twijfelt u over uw vloer, kies dan een wiel met een band van rubber of PU.
Kan een gietijzeren wiel breken?
Bij een harde klap of val wel, want gietijzer is bros. Bij normaal gebruik op een vlakke vloer met een last binnen de draagkracht gebeurt dat niet snel. Overschrijd de opgegeven draagkracht nooit.
Hoe vind ik wielen met gietijzer in het zoekfilter?
Open het zoekfilter via de knop onderaan deze pagina. Gietijzer is daar al voorgeselecteerd. Stel daarna draagkracht, wieldiameter en bevestiging in. Weet u niet welk wiel past? Gebruik dan de keuzehulp.
Gerelateerde termen
Vind uw wiel met gietijzer
Bekijk direct alle wielen met gietijzer en verfijn op draagkracht, wieldiameter en bevestiging.
Twijfelt u? Gebruik de keuzehulp: https://www.rollers.nl/keuzehulp/
