Statisch draagvermogen uitgelegd: betekenis, werking en praktijkvoorbeeld

Het statisch draagvermogen is het maximale gewicht dat een wiel veilig kan dragen als het stilstaat. Denk aan een machine, stelling of kast die op wielen staat en niet rijdt. Het getal staat meestal per wiel vermeld en is vaak hoger dan het dynamisch draagvermogen, het gewicht dat het wiel mag dragen tijdens het rijden.

Hoe werkt het?

Bij stilstand werkt alleen het gewicht van de last op het wiel. Er zijn geen schokken, geen bochten en geen optrekkende of remmende krachten. Daarom kan een wiel stilstaand meer dragen dan rijdend. Om het juiste wiel te kiezen, bepaalt u eerst het gewicht en kijkt u daarna hoe dat over de wielen verdeeld wordt.

1. Totaalgewicht: is het gewicht van de last plus het onderstel, de kar of het meubel zelf. Vergeet het eigen gewicht niet mee te tellen.
2. Aantal wielen: bepaalt hoe het gewicht wordt verdeeld. Vier wielen dragen niet automatisch elk een kwart van het gewicht.
3. Gewichtsverdeling: is zelden gelijk. Bij een ongelijke vloer of een last met het zwaartepunt aan één kant draagt een wiel meer dan zijn deel.
4. Loopvlak: is het deel van het wiel dat de vloer raakt. Het materiaal bepaalt mede hoeveel gewicht het wiel stilstaand kan dragen zonder blijvend in te drukken.
5. Gaffel en bevestiging: zijn net zo belangrijk als het wiel zelf. De zwakste schakel bepaalt wat het geheel veilig kan dragen.
6. Veiligheidsmarge: is de ruimte tussen het berekende gewicht per wiel en het opgegeven draagvermogen. Een ruime marge voorkomt problemen bij een onverwachte extra belasting.

Het statisch draagvermogen is geen vrijbrief om een wiel zwaarder te belasten dan het dynamisch draagvermogen als u het ook wilt verrijden. Zodra het wiel moet rollen, geldt de lagere waarde. Hoeveel hoger het statische getal precies is, verschilt per wiel. Kijk daarom altijd naar de opgegeven waarden bij het product.

Beeldsuggestie: Doorsnede-illustratie van een zwenkwiel onder een stilstaande machine, met pijlen die de neerwaartse kracht per wiel laten zien. Naast het wiel een tweede plaatje van hetzelfde wiel in beweging, met een kleiner gewicht erboven, om het verschil met het dynamisch draagvermogen te tonen.

Voorbeeld uit de praktijk

Een eigenaar van een kleine houtwerkplaats wil zijn tafelzaag van 480 kg verrijdbaar maken. Hij monteert er vier zwenkwielen onder. De zaag staat 95% van de tijd stil en wordt alleen één keer per week een paar meter verschoven. Hij rekent: 480 kg gedeeld door 4 is 120 kg per wiel. Omdat een zware machine zelden op alle vier de wielen evenveel druk geeft, rekent hij voor de zekerheid met 3 wielen. Dat is 160 kg per wiel. Hij kiest wielen waarvan zowel het statisch als het dynamisch draagvermogen ruim boven die 160 kg ligt.

Waarom het ertoe doet

Als u alleen naar het statisch draagvermogen kijkt, kiest u mogelijk een wiel dat stilstaand prima draagt, maar bij het verschuiven te zwaar belast is. Kijkt u alleen naar het dynamisch draagvermogen, dan betaalt u mogelijk voor meer wiel dan nodig is. Bij een machine die vooral stilstaat, kan het statische getal de doorslag geven. Als de machine ook regelmatig rijdt, moet u beide waarden controleren. Wat past, hangt dus af van hoe vaak en hoe ver u het geheel verplaatst.

Zo begint u

Bepaal eerst het totale gewicht en deel dat door drie wielen voor een veilige marge. Open daarna het zoekfilter en filter op draagkracht per wiel. Controleer bij de resultaten het statisch en dynamisch draagvermogen, en let ook op bouwhoogte en bevestiging.

Waar let u op bij het statisch draagvermogen?

Let extra op het statisch draagvermogen als:

• uw last het grootste deel van de tijd stilstaat, zoals een werkbank, machine, vitrinekast of stelling met zwenkwielen met rem;
• u zware apparatuur tijdelijk op wielen zet, bijvoorbeeld tijdens een verbouwing of schoonmaak;
• het gewicht ongelijk verdeeld is, bijvoorbeeld bij een machine met de motor aan één kant;
• u een bestaand onderstel hebt met wielen waarvan u de waarden niet meer weet en wilt controleren of ze nog passen;
• de last langere tijd op dezelfde plek staat en u vlakke plekken in het loopvlak wilt voorkomen.

Let op bij:

• Wielen die ook veel rijden: Controleer dan vooral het dynamisch draagvermogen. Dat getal is lager en geldt zodra het wiel rolt. Het statische getal is dan niet de leidende waarde.
• Ongelijke vloer of drempels: Bij een oneffen vloer dragen soms maar drie van de vier wielen het gewicht. Rekent u met drie wielen om veilig te zitten.
• Langdurig stilstaan op een zacht loopvlak: Een zachter loopvlakmateriaal kan bij zware, langdurige belasting plekken krijgen waar het wiel op staat. Kijk naar het loopvlakmateriaal en de hardheid, en niet alleen naar het getal.
• Zwenkwielen met rem: Als de rem is vastgezet, staat het wiel stil. De last werkt dan statisch op het wiel. Let er ook op dat de gaffel en de bevestiging het gewicht aankunnen, niet alleen het wiel.
• Schokken en stoten: Als de last wordt neergezet of een stoot krijgt, is de piekbelasting hoger dan het gewicht zelf. Kies in dat geval een ruimere marge dan u op basis van het gewicht alleen zou doen.

Statisch draagvermogen, dynamisch draagvermogen of draagkracht?

Begrip	Wiel in beweging?	Waarde ten opzichte van elkaar	Let vooral op bij	Typisch voorbeeld
Statisch draagvermogen	Nee, het wiel staat stil	Hoger	Langdurig stilstaande, zware lasten	Machine of stelling die op zijn plek blijft staan
Dynamisch draagvermogen	Ja, het wiel rolt	Lager	Regelmatig verplaatsen, snelheid en afstand	Transportkar die dagelijks door een magazijn rijdt
Draagkracht	Hangt af van wat de opgave bedoelt	Zie productgegevens	Controleren welke situatie de opgegeven waarde beschrijft	Algemene aanduiding van het maximale gewicht per wiel in het productoverzicht

Veelgestelde vragen

Gerelateerde termen

• draagkracht
• dynamisch draagvermogen
• zwaarlastwiel
• zwenkwiel met rem
• loopvlakmateriaal
• neuswiel