Wat is een wieldiameter? Simpel uitgelegd mét voorbeeld

De wieldiameter is de breedte van het wiel, gemeten dwars door het midden van loopvlak tot loopvlak. Deze maat wordt meestal in millimeters opgegeven. Hij bepaalt mede hoe makkelijk een wiel over drempels en oneffenheden rolt en hoeveel ruimte het wiel inneemt.

Hoe werkt het?

De wieldiameter meet u over de volle breedte van het wiel, door het midden. Dat is dus niet de straal en ook niet de omtrek. Op een wiel spelen deze onderdelen een rol bij de maat:

1. Loopvlak: de buitenkant van het wiel die de vloer raakt. De diameter wordt gemeten van de buitenkant van het loopvlak aan de ene kant tot de buitenkant aan de andere kant.
2. Velg: de kern waar het loopvlak omheen zit. Bij een groter wiel is de velg vaak ook groter, maar dat verschilt per wiel.
3. Asgat: het gat in het midden waar de wielas doorheen gaat. De diameter wordt altijd door dit middelpunt gemeten.
4. Meetlijn: de rechte lijn door het midden van het wiel. Meet u op het breedste punt van het wiel, dan krijgt u de juiste diameter.

Een grotere diameter maakt een wiel doorgaans lichter in gebruik en laat het makkelijker over drempels, voegen en kleine oneffenheden rollen. De keerzijde is dat het wiel hoger wordt. Daardoor stijgt de bouwhoogte en heeft u meer ruimte nodig, zeker bij een zwenkwiel dat om zijn as draait. Veelvoorkomende maten lopen van ongeveer 50 tot 200 mm. Hoeveel een wiel kan dragen hangt niet alleen van de diameter af, maar ook van het materiaal, de lagering en de wielbreedte.

Beeldsuggestie: Zijaanzicht van een zwenkwiel met een gestippelde horizontale lijn door het midden van het wiel, van loopvlak tot loopvlak, met de tekst ‘wieldiameter’. Een tweede verticale pijl van de vloer tot de bovenkant van de bevestigingsplaat laat daarnaast de bouwhoogte zien, zodat het verschil duidelijk is.

Voorbeeld uit de praktijk

Mark heeft in zijn garage een werkbank van 120 kg inclusief gereedschap. Hij wil de bank op vier zwenkwielen zetten, zodat hij hem naar buiten kan rijden. Tussen garage en tuin ligt een dorpel van 20 mm. Zijn eerste keuze is wielen van 50 mm, omdat die weinig hoogte kosten. In de praktijk blijft de bank bij de dorpel haken en moet hij hard duwen. Met wielen van 100 tot 125 mm rolt de bank veel makkelijker over dezelfde dorpel.

Waarom het ertoe doet

Bij een kleine wieldiameter loopt het wiel tegen een drempel aan in plaats van eroverheen. Dat kost kracht en geeft schokken, ook voor de spullen op de werkbank. Een te grote diameter heeft ook een nadeel. De werkbank komt hoger te staan en een zwenkwiel heeft meer ruimte nodig om te draaien. De juiste maat is dus een afweging tussen rijgemak en beschikbare hoogte.

Zo begint u

Meet eerst de hoogste drempel of oneffenheid waar u overheen moet en de hoogte die u beschikbaar heeft voor het wiel. Open daarna het zoekfilter en bekijk de wielen in de diameters die daarbinnen passen. Controleer vervolgens of de draagkracht en de bevestiging bij uw situatie passen.

Waar let u op bij de wieldiameter?

Kies een grotere wieldiameter als:

• u regelmatig over drempels, voegen, liftbodems of ongelijke vloeren rijdt.
• het gewicht hoog is en u het karretje met weinig kracht wilt kunnen duwen, bijvoorbeeld 300 kg over een lange gang.
• u buiten rijdt, over tegels, grind of een helling.
• geluid en schokken beperkt moeten blijven, bijvoorbeeld in een zorginstelling of op kantoor.

Let op bij:

• Weinig ruimte onder het meubel of de machine: Een grotere diameter betekent een hogere bouwhoogte. Meet eerst hoeveel hoogte u beschikbaar heeft en kies daarna de grootste diameter die past.
• Zwenkwielen die vrij moeten kunnen draaien: Een groter wiel heeft meer ruimte nodig om te zwenken. Controleer of het wiel niet tegen de onderkant van het meubel of het frame aan komt.
• Vervanging van bestaande wielen: Een andere diameter verandert ook de hoogte van het hele object. Vervang bij voorkeur alle wielen tegelijk door dezelfde maat, zodat het object recht en stabiel blijft staan.
• Zware lasten: De diameter zegt niet alles over wat een wiel kan dragen. Kijk altijd naar de opgegeven draagkracht per wiel en reken met een marge.

Kleine, middelgrote of grote wieldiameter?

Wieldiameter	Rijgemak	Drempels en oneffenheden	Bouwhoogte	Geschikt voor
Klein (ongeveer 50 tot 75 mm)	Beperkt	Alleen zeer kleine hoogteverschillen	Laag	Lichte meubels, kleine karretjes en situaties met weinig hoogte, op een gladde vloer
Middel (ongeveer 100 tot 125 mm)	Goed	Kleine drempels en voegen	Gemiddeld	Werkbanken, steekwagens, rolcontainers en transport binnen een gebouw
Groot (160 mm en groter)	Zeer goed	Hogere drempels en een ruw ondergrond	Hoog	Zwaardere transportwagens, buitengebruik en lange afstanden

Veelgestelde vragen

Gerelateerde termen

• bouwhoogte
• wielbreedte
• rolweerstand
• loopvlak
• draagkracht
• velg