Een expander is een onderdeel dat zich vastklemt in een holle buis als u een bout aandraait. Daarmee zet u een wiel of voet vast in het open uiteinde van een buis, zonder te lassen of te boren. De expander zet uit tegen de binnenwand van de buis en houdt zo alles op zijn plek.
Hoe werkt het?
Een expander schuift u los in de buis. Pas bij het aandraaien van de bout zet hij uit en klemt hij vast. Het principe is bij de meeste uitvoeringen hetzelfde en bestaat uit vier onderdelen.
- Huls: het gesleufde deel dat in de buis past. Door de sleuven kan de huls iets uitzetten.
- Kegel of wig: het conische onderdeel in of onder de huls. Wordt de kegel de huls in getrokken, dan duwt hij de huls naar buiten.
- Bout of draadstift: de schroefdraad waarmee u de kegel aantrekt. Hier hangt ook het wiel of de voet aan vast.
- Kraag of rand: bij sommige uitvoeringen rust een rand op de bovenkant van de buis. Daardoor kan de expander er niet te ver in zakken.
De klemkracht ontstaat door wrijving tegen de binnenwand van de buis. Daarom moet de expander passen bij de binnenmaat van de buis, rond of vierkant, en bij de wanddikte. Ook de schroefdraadmaat moet passen bij het wiel of de voet die u erop bevestigt. Welke combinatie geschikt is, hangt af van uw buis en de belasting.
Beeldsuggestie: Doorsnede van een holle buis met een expander erin, twee keer getoond: links los in de buis, rechts aangedraaid en uitgezet tegen de wand. Genummerde pijlen wijzen naar huls, kegel, bout en kraag.
Voorbeeld uit de praktijk
Mark is hobbyist en bouwt een verrijdbare werkbank van vierkante stalen buis van 40 x 40 mm. De bank weegt met gereedschap ongeveer 120 kg. Hij wil niet lassen en geen platen onder de poten bevestigen. Met vier wielen komt er gemiddeld 30 kg op elk wiel, maar hij rekent met extra marge voor een ongelijke vloer en ongelijke verdeling. Hij meet de binnenmaat van de buis en kiest expanders die daarin passen. Zo kan hij de wielen met een sleutel monteren en later weer demonteren.
Waarom het ertoe doet
Een expander die te klein is voor de buis, klemt niet goed. Het wiel gaat dan wiebelen of komt los bij een stoot tegen een drempel. Een te grote expander krijgt u er niet in, of vervormt de buis. Bij een dunne buiswand kan de klemkracht de buis ook uitrekken. Een goede maatkeuze voorkomt dus schade en onveilige werkplekken.
Zo begint u
Meet eerst de binnenmaat van uw buis en let op de wanddikte. Noteer ook de schroefdraadmaat die bij uw wiel of voet hoort. Open daarna het zoekfilter voor expanders en kies de maat die bij uw buis past.
Wanneer kiest u een expander?
Kies een expander als:
- u een wiel of voet wilt bevestigen in het open uiteinde van een holle buis, bijvoorbeeld bij een stellingframe, een rolwagen of een meubel van buis.
- u niet wilt lassen en geen gaten wilt boren in de buis.
- u het wiel later nog wilt kunnen vervangen of demonteren.
- u de binnenmaat van de buis kent en weet welke schroefdraadmaat het wiel nodig heeft.
Let op bij:
- Dunwandige buis: De klemkracht kan een dunne wand vervormen. Kies bij dunne buis een lichte belasting en controleer na montage of de buis niet bol staat.
- Zware lasten of schokken: De draagkracht van uw opstelling wordt bepaald door de zwakste schakel: het wiel, de expander of de buis. Kijk bij elk onderdeel naar de opgegeven waarden en reken met extra marge bij schokken of drempels.
- Trillingen of veel verplaatsen: Een expander kan na verloop van tijd iets losser komen te zitten. Controleer de bout regelmatig en draai hem zo nodig na.
- Vuile of vette buis binnenin: Olie, stof of verf aan de binnenkant verminderen de grip. Maak de buis binnenin schoon en droog voordat u de expander plaatst.
- Verkeerde schroefdraadmaat: Controleer of de draad van de expander past bij de draadstift of bout van uw wiel. Gebruik niet een net-niet-passende maat, want dat beschadigt de draad.
Expander, draadstift, plaatbevestiging of boutgatbevestiging?
| Bevestiging | Waar zit het vast | Voorbereiding | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Expander | In het open uiteinde van een holle buis | Geen boren of lassen, wel de binnenmaat van de buis meten | Rolwagens, stellingen en meubels van buis |
| Draadstift | In een gat met schroefdraad | Een gat met passende schroefdraad is nodig | Frames of onderdelen met een kant-en-klaar draadgat |
| Plaatbevestiging | Op een vlak oppervlak met meerdere bouten | Meerdere gaten boren volgens de gatafstand plaat | Houten onderstellen, kisten en platte frames |
| Boutgatbevestiging | Via één centraal gat met een bout | Eén gat met de juiste diameter | Onderstellen of beugels met één bevestigingsgat |
Veelgestelde vragen
Welke maat expander heb ik nodig?
Dat hangt af van de binnenmaat van uw buis en de wanddikte. Meet de binnenkant van de buis op, bij een ronde buis de binnendiameter en bij een vierkante buis de binnenmaat van zijde tot zijde. Kijk daarnaast naar de schroefdraadmaat die bij uw wiel hoort. De bevestigingsmaat van het wiel en de maat van de expander moeten bij elkaar passen.
Hoe voorkom ik dat een expander losraakt?
Maak de binnenkant van de buis schoon en droog voor montage. Draai de bout stevig aan, maar niet overdreven. Controleer na de eerste dagen of de expander nog stevig zit en draai hem zo nodig na. Bij veel trillingen of intensief gebruik is regelmatig controleren verstandig.
Kan ik een expander gebruiken in een dunwandige buis?
Dat kan, maar het hangt af van de buis en de belasting. Een dunne wand kan door de klemkracht vervormen. Houd de belasting per wiel daarom ruim onder de draagkracht en controleer of de buis na montage nog recht en rond of vierkant is.
Is een expander hetzelfde als een draadstift?
Nee. Een draadstift is een stift met schroefdraad waarmee een wiel in een draadgat wordt gedraaid. Een expander klemt zich vast in een holle buis. In de praktijk komen ze vaak samen voor, omdat de bout of draadstift van het wiel in de expander wordt aangedraaid.
Hoe vind ik de juiste expander via het zoekfilter?
Open het voorgefilterde zoekfilter voor expanders. Kies daar de maat die past bij uw buis en de schroefdraadmaat van uw wiel. Twijfelt u over de combinatie, gebruik dan de keuzehulp. Die helpt u stap voor stap naar het juiste onderdeel.
Gerelateerde termen
Vind uw expander
Open het zoekfilter, kies de maat die in uw buis past en bekijk direct de passende expanders.
